Ra đời theo yêu cầu của thị trường

Thị trường bưu chính viễn thông trước những năm 1995 còn do Tổng công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) độc quyền chi phối. Dịch vụ cung cấp còn đơn điệu với chất lượng không ổn định, loại hình phục vụ nghèo nàn, giá cước thì ở mức cao hơn nhiều so với khu vực và thu nhập của người dân Việt Nam. Thị trường bưu chính viễn thông với gần 80 triệu thượng đế bức xúc trước thực trạng đó, nóng lòng đòi hỏi một sự cải tiến vượt bậc, những thay đổi mang tính đột phá, mới mẻ ...

Cảm nhận được nỗi bức xúc chính đáng đó, ngày 14/2/1994, khi làm việc với TP.HCM, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo TP.HCM cần khẩn trương nghiên cứu tổ chức một Công ty dịch vụ bưu điện trực thuộc thành phố ngoài hệ thống bưu điện hiện có để đáp ứng nhu cầu đang tăng nhanh về dịch vụ thông tin, bưu điện. Thực hiện chủ trương này và theo văn bản đề nghị số 318/CV-UB ngày 14/04/94 của UBND Q1, tại văn bản số 420 VP-CN ngày 28/04/94 về việc lập Công ty cổ phần dịch vụ bưu điện, lãnh đạo TP đã giao cho UBND Quận I chủ trì, phối hợp với ngành chức năng để xây dựng phương án thành lập Ban trù bị. Vào khoảng giữa năm 1994, Ban trù bị ra đời và chuẩn bị những điều kiện cần thiết để tiến hành vận động cổ đông tham gia và lập thủ tục trình lên Thủ tướng Chính phủ xin phép.

Ngày 8/12/1995, Thủ tướng Chính phủ đã ra Công văn số 7093/ĐMDN cho phép thành lập Công ty Cổ phần Dịch vụ Bưu chính - Viễn thông Sài Gòn (SPT) với vốn điều lệ 50 tỷ đồng. SPT gồm 6 thành viên sáng lập là các Công ty có nhiều kinh nghiệm hoạt động kinh doanh ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Và ngày 27/12/1995, Công ty chính thức được UBND TP.Hồ Chí Minh cấp giấy phép số 2914/GP.UB

Sự xuất hiện của Công ty cổ phần đầu tiên trong Ngành bưu chính viễn thông Việt Nam đã tạo khởi sắc cho gương mặt thị trường và báo hiệu sự ra đời sau này của những nhà khai thác khác với nhiều loại hình dịch vụ và mô hình tổ chức khác nhau.

Vừa khởi nghiệp đã gặp khó

Năm 1997, sau hai năm ra đời SPT đã gặp ngay nhiều khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua! Sự thiếu kinh nghiệm, chưa có phương tiện kỹ thuật hạ tầng và đội ngũ nhân sự chuyên môn cùng muôn vàn khó khăn chồng chất khác nhau của một “người lạ” mới tham gia vào thị trường bưu chính viễn thông …đặc biệt là thiếu hành lang pháp lý, thiếu cơ chế phù hợp kịp thời nhằm hỗ trợ nhà khai thác mới, nhiều khó khăn như thủ tục xin cấp phép, kết nối, giá thuê kênh, cước kết nối hòa mạng, sử dụng chung cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia...

Cuộc “Khủng hoảng kinh tế tài chính châu Á“ vào năm 1997 đã ảnh hưởng lớn đến các hoạt động của SPT. Bên ngoài, các đối tác phải kéo dài đàm phán hoặc hủy bỏ các dự án đầu tư vì lo ngại rủi ro khi bỏ vốn đầu tư cho một doanh nghiệp "mới sanh đã gặp khó"; bên trong thì "họa vô đơn chí", có thành viên đã ngần ngại, không bỏ thêm vốn vào, thậm chí có thành viên còn chuyển nhượng vốn cho đơn vị khác. Đến năm 2000, chưa đủ vốn Điều lệ, phải huy động thêm bên ngoài mới đủ 50 tỷ đồng.

Không ngại khó khăn, SPT vẫn tiến hành xây dựng bộ máy tổ chức chuẩn bị nguồn nhân lực, hồ sơ pháp lý điều hành hoạt động của Công ty, chi nhánh... vừa kinh doanh thiết bị viễn thông, xuất nhập khẩu và dịch vụ bưu chính… để lấy ngắn nuôi dài, vừa tích cực chuẩn bị các dự án hợp tác đầu tư với đối tác về điện thoại di động, điện thoại cố định. Tuy doanh thu chưa lớn, lãi không nhiều nhưng trang trải được một phần chi phí của Công ty.

Với quyết tâm cao, năm 1997 SPT chính thức cung cấp dịch vụ Internet (ISP) với thương hiệu SaigonNet, trở thành một trong bốn nhà cung cấp dịch vụ Internet đầu tiên tại Việt Nam. Từ năm 1999, SPT còn vươn sang lĩnh vực sản xuất để hợp tác với Công ty Spacebel (Vương quốc Bỉ), Phân viện CNTT tại TP.HCM thành lập Công ty TNHH Phát triển phần mềm Sài Gòn (SDC) với chức năng chính là sản xuất phần mềm và cung cấp các giải pháp CNTT trong các lĩnh vực.

Các dự án hợp tác đầu tư và những dịch vụ đem lại lợi nhuận cao vẫn chưa ra đời vì gặp nhiều khó khăn khách quan. Tính đến năm 2000, Công ty bị lỗ lũy kế gần 4,7 tỷ đồng, quỹ tiền mặt chỉ còn trên 11 tỷ đồng! Một số cổ đông và một bộ phận viên chức Công ty nản chí. Tuy nhiên, nhờ định hướng hoạt động đúng và có lối ra, lãnh đạo Công ty đã động viên kịp thời, có chính sách phù hợp, sắp xếp phân công hợp lý, nên phần lớn đội ngũ viên chức đều an tâm tin tưởng triển vọng các dự án đầu tư, hiệu quả các dịch vụ mới - Từ đó mọi người đều quyết tâm vượt qua khó khăn, xác định nhiệm vụ và sẵn sàng đồng cam cộng khổ để tiếp tục xây dựng SPT !

Thoát khỏi khủng hoảng và đẩy mạnh đầu tư, cung cấp dịch vụ

Bước vào năm 2001 bên cạnh các hoạt động kinh doanh như đã nêu, Công ty bắt đầu triển khai các dự án đầu tư cung cấp dịch vụ như điện thoại cố định khu đô thị mới Nam Sài Gòn, VoIP; đặc biệt là dịch vụ VoIP đường dài trong nước và quốc tế với thương hiệu 177 đã nhanh chóng chiếm được thị trường và tạo được nguồn vốn đáng kể cho SPT. Từ đó đã tạo điều kiện thuận lợi để tiếp tục đầu tư, phát triển mạng lưới và làm tiền đề cho các dịch vụ khác phát triển phù hợp định hướng của Công ty.

Vào cuối năm 2002, SPT tiếp tục đưa mạng điện thoại cố định vào khai thác tại TP. Hồ Chí Minh với thương hiệu S-Ring. Tại thời điểm này, đây là mạng điện thoại cố định thứ 2 tại Việt Nam trong hơn 50 năm qua.

Trong giai đoạn 2002-2003 SPT liên tiếp giới thiệu những sản phẩm mới tham gia thị trường bưu chính viễn thông Việt Nam, từ điện thọai Internet giá rẻ SnetFone, dịch vụ truy nhập băng rộng ADSL, kênh thuê riêng (Leased Line) cho tới các dịch vụ giá trị gia tăng khác…

Đầu tháng 7 năm 2003, sau nhiều năm chuẩn bị và vượt qua khó khăn từ nhiều phía, SPT chính thức khai thác mạng điện thoại di động sử dụng công nghệ CDMA 2000-1x thuộc thế hệ di động 3G lần đầu tiên ở VN với thương hiệu S-Fone. Đây là dự án hợp tác (có giá trị 360 triệu USD) với SLD, một đối tác có nhiều tiềm năng, uy tín của Hàn Quốc. S-Fone là sự đột phá về điện thoại di động trên thị trường viễn thông Việt Nam và đã được bình chọn là một trong bốn sự kiện đặc biệt nổi bật trong năm 2003 của Ngành bưu chính viễn thông Việt Nam. S-Fone ngày càng được củng cố hoàn thiện để cung cấp cho khách hàng nhiều loại hình dịch vụ chất lượng tốt với giá cả cạnh tranh.

Thành công bước đầu của SPT càng được khích lệ thêm bởi sự ghi nhận từ lãnh đạo cấp trên. Từ năm 2001 đến năm 2004, Công ty được Chính Phủ và Thành phố tặng Bằng khen, trao cờ Đơn vị xuất sắc và đặc biệt năm 2005 được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động Hạng 3.

Hành trang để bước vào những năm thứ 10 + n…

Tổng doanh thu có năm ước khoảng 1000 tỉ /năm, SPT đã và đang đóng góp khá tốt cho ngân sách thành phố. SPT đang từng bước mở rộng mạng lưới cung cấp các loại hình dịch vụ tại 64 tỉnh thành trong nước kể cả chuẩn bị ra thị trường nước ngoài. Hiện tại, SPT có quyền tự hào với những gì mình đã làm được trong 10 năm qua: đã hình thành được hai mạng điện thoại cố định và di động; xây dựng được cơ sở vật chất ban đầu và đang cung cấp nhiều loại hình dịch vụ cho hàng trăm ngàn thuê bao; thị phần ngày càng mở rộng; thương hiệu SPT được thị trường trong và ngoài nước biết đến; vốn Điều lệ cổ đông tăng hơn 3 lần so với 50 tỷ ban đầu, những năm gần đây cổ tức đạt từ 12% - 20% trên vốn góp, đã xây dựng được đội ngũ lao động có chuyên môn kỹ thuật, tay nghề tốt hơn với thu nhập bình quân cũng được nâng lên nhiều lần và được quan tâm chăm lo về chế độ chính sách.

Với sự góp mặt của SPT, gương mặt thị trường bưu chính - viễn thông Việt Nam đã trở nên đa dạng và phong phú hơn, góp phần tạo ra sư đột phá trong việc xóa bỏ cơ chế độc quyền công ty trong Ngành bưu chính ­viễn thông Việt Nam, tạo thế cạnh tranh lành mạnh, góp phần thúc đẩy ngành bưu chính ­viễn thông nói riêng và nền kinh tế cả nước nói chung phát triển.

Mức độ cạnh tranh trên thị trường bưu chính - viễn thông ngày càng khốc liệt. Sự sống còn của mỗi doanh nghiệp trong ngành đang ở ranh giới hết sức mong manh sau mỗi bài toán về giá cước, phí dịch vụ… nhiều khó khăn chủ quan cần phải được khắc phục, đồng thời phải tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ, đa dạng hoá dịch vụ, mở rộng mạng lưới vùng phủ sóng, thị phần...thì mới đứng vững, tồn tại và phát triển được.

Những thành quả và kinh nghiệm đã tích luỹ được của chặng đường hơn 10 năm qua cũng chỉ là hành trang, SPT bước vào những năm thứ 10 + n… chắc chắn đầy sóng gió, đòi hỏi nhiều phấn đấu mới để đạt những thành tựu mới.

Với quan điểm vì lợi ích khách hàng là trên hết; với sự tin tưởng của cổ đông; với sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt của Hội Đồng Quản Trị; với sự điều hành năng động của Ban Tổng giám đốc, của thủ trưởng các đơn vị, cũng như sự tham mưu đúng đắn của các phòng ban Công ty, và với sự quyết tâm của toàn thể viên chức, tôi tin tưởng chắc chắn SPT sẽ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chiến lược và các kế hoạch của Công ty, phấn đấu cho một ngày mai tươi sáng mà chúng ta đã cam kết "Kết nối hôm nay với tương lai !”

Xin chân thành cảm ơn tất cả mọi người đã đóng góp và hỗ trợ cho sự thành công của SPT trong 10 năm qua■

(Kỷ yếu SPT 2005)